Bebeklerin çoğu mama yedikten veya süt içtikten sonra yediklerini çıkarırlar. Bazı bebeklerde bu aşırıdır ve çok sık meydana gelir ve bu durumlarda bebeğin reflüsü olduğu söylenir. Bu durum midedeki yiyeceklerin yemek borusuna veya ağız içine geri atılmasıyla meydana gelir. İnsanların çoğunda mideden yemek borusuna reflü vardır, ama bunlar genelde hissedilmez ve farkına varmayız.
Bebeklerde yediklerini çok sık çıkardığında ebeveynler telaşlanarak doktora başvurma ihtiyacı duyarlar. Genelde bebekte barsaklarda bir tıkanıklık veya bir ülser olduğundan, süte alerjisi olduğundan şüphelenilir. Fakat bebeklerin ve çocukların çoğunda herhangi bir anatomik sorun yoktur ve çocuğun gastrointestinal sisteminin tam gelişmemiş olmasına bağlı olarak gelişir.
Reflüsü olan bebeklerin çoğu normal ve sağlıklı çocuklardır. Fakat nörolojik veya gelişimsel anomalisi olan çocuklarda reflü daha büyük bir sorun olmaktadır. Bu çocuklarda reflü çocuğun yeterli besin alamamasına bağlı gelişimini de engeller veya aspirasyon ve akciğer enfeksiyonuna yol açabilir.
Bebekler ve çocuklar dertlerini tam olarak anlatamadıklarından reflü belirtilerini tespit etmek zor olabilir. En sık belirtiler;
-         sık veya tekrarlayan kusmalar
-         göğüste yanma, gaz veya karın ağrısı,
görülebilir. Fakat bunun yanında daha nadir olarak aşağıdaki belirtiler de tespit edilebilir;
-         tekrarlayan kolik tarzda karın ağrıları,
-         sık gaz çıkarma,
-         beslenme sorunları,
-Â Â Â Â Â Â Â Â Â geliÅŸimde yavaÅŸlama,
-Â Â Â Â Â Â Â Â Â apne,
-         sık pnömoni (akciğer enfeksiyonu) atakları
görülebilir.
Nasıl tedavi ederiz?
Şunu unutmayın ki bebeklerin çoğunda reflü kendiliğinden düzelmektedir. Verilen tedavilerin çoğu reflüyü düzeltmez, sadece belirtileri geçirmeye yönelik tedavilerdir. Yeterli zaman verildiğinde reflü de kendiliğinden düzelecektir. Bebekler yaklaşık 6. ayda desteksiz oturmaya başladığında reflüsünü daha iyi olduğu görülecektir. Çocuk yaklaşık 12. ayda yürümeye başladığında bebeklerin çoğunda tamamen kaybolacaktır.
DOÄžRU POZÄ°SYON
Reflüyü azaltmak için doğru pozisyon önemlidir. Bebekler yemek yedikten sonra karınları üzerine baş yukarıda olacak şekilde yatırarak tutmak reflüyü azaltacaktır. Fakat bebeklerin hepsi bu pozisyonda durmak istemezler ve ağlarlar, bu durumda bebeği sırt üstü başı biraz yukarıda olacak şekilde yatırmalıdır. Çocuğu bu şekilde tutacak yastıklar ve yataklar mevcuttur. Bu yastık ve yataklar yardımıyla çocuk istenilen pozisyonda tutulabilir. Bebeğin ağlaması reflüyü artırabilir, çocuklar ağlarken karın kaslarını kasarlar ve bol miktarda hava yutarlar. Bu durum reflüyü daha da artırır.
Diyet tedavisi
Anne sütü ile beslenen bebeklerde reflü belirtileri daha az görülmektedir.
Bebeklerde mama değişikliği yapıldığında genelde daha az reflüsü olduğu görülür, fakat bu durum genelde geçicidir. Genelde bebekler değişikliğe rağmen anne sütü bile olsa kusmaya devam ederler. Bazı ebeveynler tahıl ürünleriyle mamayı katılaştırarak vermeyi tercih ederler. Bu durumda mama ağırlaşarak çıkarılması daha zor olur. Fakat bu daha çok anne sütü ile beslenen bebeklerde zordur. Biberon ile beslemede de mama katılaştığı için zorluklar yaşanabilir. Bebek biberondan mamayı çekemediğinde daha fazla hava yutarak reflüyü artırabilir.
Katı yiyeceklerle ve kaşıkla beslenmeye geçildiğinde reflü daha az olacaktır. Katı yiyeceklerin çıkarılması daha zordur. Katı yiyeceklere erken başlandığında bebeklerin ileride daha alerjik bünyeli olacağına inanılır, fakat bunu ispatlayacak bir delil yoktur.
Ebeveynlere daha sık aralıklarla ve daha az mama veya süt ile beslemeleri önerilir. Fakat bebekler genelde az mamayı kabul etmeyerek ağlarlar. Bu durum reflüyü daha da kötüleştirebilir.
Çocukların yalancı emzik kullanmaları da reflü tedavisinde faydalı olabilir. Emzik çocukta tükrük salgısını artırır ve barsak hareketlerini artırarak reflü olasılığını azaltır.
Çocuğunu anne sütüyle besleyen annenin çok fazla kafeinli içecekler tüketmesi veya çocuğun sigara dumanına maruz kalması da çocukta reflü şikayetlerinin artmasına yol açacaktır.
Ä°laç TedavisiÂ
İlaç tedavisi gereken çocuklarda antiasid tedavisi, H2 reseptör blokörleri, proton pompa inhibitörleri ve kullanılabilmektedir. Bu amaçla en çok kullanılan medikal ilaçlar;
alginatlı antiasidler (Gaviscon® infant toz),
H2 reseptör blokörleri (Zantac® süsp.),
ve bazen ek olarak prokinetik ajanlar (Motilium® süsp.)’dır.
Â
Çocuklarda H2 reseptör blokörleri ve proton pompa inhibitörleri kullanılabilmektedir.
Cerrahi
Çocukların büyük çoÄŸunluÄŸunda reflü tedavisi için cerrahiye gerek kalmaz. Tedaviye gerek görülen çok az çocukta da en fazla uygulanan tedavi Nissen funduplikasyonudur. Bu ameliyatta midenin üst kısmı yemek borusunu çevresine sarılıyor. Böylece mide kasıldığında sarılan kısım da kasılarak yemek borusunu kapatıyor.Â
BEBEKLERDE REFLÜ AKCİĞERİ VURUYOR
Gaziantep Ãœniversitesi Tıp Fakültesi’nde görev yapan Prof. Dr. Metin Kılınç, bebeklerde altı aya kadar mideyle yemek borusu arasında bulunan kapağın gevÅŸek olduÄŸunu, bu nedenle mide içeriÄŸinin yemek borusuna geri kaçması olarak tanımlanan reflünün, altı aya kadar normal karşılandığını belirtti.
   Â
Kılınç, bebek düz yatırıldığı zaman ağzından emdiği sütün ya da mamanın gelmesinin normal olduğunu, bunun önüne geçmek için bebeklerin 30 derece açılı yataklarda yatırılmasını önerdiklerini anlattı:
   Â
”Böylelikle yer çekimi etkisiyle mide içeriÄŸi geri gelmez. Mide içeriÄŸinin
geri gelmesinin ciddi riskleri var. Reflü sonucu sık tekrarlayan ve bazen bebek
uykudayken gerçekleşen kusmalar, mide içeriğinin akciğere kaçmasına neden
olabilir. Bu durum, bronşit, zatürre, astım ve alerjik hastalıklara zemin
hazırlar.”
   Â
Prof. Dr. Kılınç, altı aydan sonra mideyle yemek borusu arasındaki kapakçığın
sağlamlaşmasının beklendiğini belirterek, altıncı aydan sonra kusmaların devam
etmesi, bebeğin sık sık akciğer enfeksiyonu geçirmesi durumunda reflünün ciddi
bir şekilde değerlendirilmesi ve bu konuda gerekli tetkiklerin yapılması
gerektiÄŸini kaydetti.
   Â
Prof. Dr. Kılınç, ortalama dört çocuktan birinde reflü görüldüğünü, ailelerin altı
aydan büyük bebeklerin sık kusması durumunda vakit kaybetmeden uzman bir doktora başvurması gerektiğini belirtti.
